Strategieën van betrekken
door Guido Jansen

Ik verlaat de installatie van Dries Verhoevens Guilty Landscapes en stap de grijze, redelijk verlaten winkelstraat Jansdam weer in. Een medewerker van het festival vraagt mij vriendelijk of ik een hand-out wil over de installatie. Ik neem deze aan, half bewust van wat ik doe. Wanneer ik de hoek ben omgedraaid en al bezig ben de hand-out in mijn tas te stoppen, besluit ik hem dubbelgevouwen toch te lezen. Na de eerste alinea weet ik dat ik de tijd wil nemen deze goed door te nemen. Ik maak mijn weg naar de Ganzenmarkt, waar ik weet dat ik in het openbaar kan zitten. Dat lijkt me wel gepast. Even in contact blijven met de wereld om mij heen.

Op mijn weg naar de bankjes van de Ganzenmarkt, merk ik dat ik langs de Sint Willibrord-kerk loop, en besef me dat dit een locatie was voor een andere voorstelling van Dries Verhoeven een paar jaar geleden. Ook toen (2014) was Verhoeven aanwezig op SPRING, die keer met zijn voorstellingsreeks De Uitvaart. In deze reeks legt Verhoeven – met de performatieve vorm van de katholieke mis – verschillende ideeën te ruste. Ik betrap me erop dat ik de strategie van de installatie die ik zojuist heb gezien probeer te vergelijken met de strategie die Verhoeven hanteert in De Uitvaart, en vooral dat ik deze twee gelijk aan elkaar stel. Nu denk ik vooral dat dat niet terecht is. Of ergens toch wel?

Ik speel met de gedachte waarom menselijke performers zo belangrijk zijn. Waarom juist – omdat we te maken hebben met echte mensen van vlees en bloed, met een eigen geschiedenis – een boodschap sterker aankomt. Wat doet het met mij dat ik er daadwerkelijk bij was toen we een levende priester hebben begraven naast de Stadsschouwburg? Of nog schrijnender, waarom doet het mij niets als er een donker meisje in een glazen grafkist ligt, bedekt met vliegen, en ik het afschrijf als een prachtig beeld? De hand-out verbaast me. Die gaat hier ook over.

Dries Verhoeven weet met Guilty Landscapes mij nogmaals tot denken te zetten. De vorm die hij kiest weet mij op een waardevolle manier te betrekken bij wat er speelt. In mij. In de maatschappij. In het leven. In de wereld en in de Jansdam. Het is juist die vorm, die strategie waarom ik Verhoevens werk zo waardeer. Een strategie die niet tot zijn recht zal komen in woorden, of in ieder geval niet in de mijne. Wel wil ik Dries Verhoeven bedanken dat hij mij het gevoel heeft gegeven voor even verbonden te zijn, maar mij niet laat wanen in een rustgevende utopie.

Guido Jansen begeleid groepen studenten bij de SPRING Academy en schrijft over zijn ervaringen.