Bijzonder gevoel van schuld
door Eva van der Laan

Reacties en verhalen van bezoekers die al eerder Guilty Landscapes meemaakten, hebben me nieuwsgierig gemaakt. De werkelijkheid van ongemakkelijke nieuwsbeelden wordt gevaarlijk dichtbij gebracht. Dat is hoe Dries Verhoeven zijn video-installatie omschrijft. Terwijl ik naar Galerie SANAA toe loop probeer ik me te bedenken wat hij hiermee bedoelt en wat ik zal gaan beleven.

Bij Galerie SANAA staan twee medewerkers bij wie ik me meld. Ik moet tien minuten wachten, want er is net een andere bezoeker de ruimte binnengestapt. Tijdens het wachten praat ik met de jongen die me zei een seintje te geven als het mijn beurt is. Hij heeft zelf de installatie nog niet gezien, maar ziet wel iedereens reactie wanneer ze de met een witte sticker bedekte deur uit komen. “De meeste mensen zeggen niks en lopen meteen weg.” laat de jongen me weten.

De bezoeker die voor mij aan de beurt was komt naar buiten, zegt niks en loopt twee keer heen en weer voor de galerie en loopt daarna weg. Zijn reactie is precies zoals de jongen mij net had verteld. Het verbaast me en maakt me een tikkeltje nerveus. Voor veel nervositeit is geen tijd, want direct daarna krijg ik een seintje dat ik naar binnen mag. Ik hoor nog voordat de deur open gaat veel harde, aparte geluiden uit de ruimte komen. Dan stap ik naar binnen.

Het is lastig om over een ervaring te schrijven als je niet te veel mag verklappen, maar toch ga ik het proberen. Verhoeven heeft me aan het denken gezet. In de tien minuten dat ik binnen was en de installatie beleefde heb ik diverse emoties gevoeld. Eenzaamheid. Ongemakkelijkheid. Blijdschap. Schuld. De opzet van de installatie is ongebruikelijk en biedt de mogelijkheid om al deze verschillende emoties te ervaren. Je bent alleen, maar toch voelt het niet zo. Het is een confronterende ontmoeting met de werkelijkheid. Bijzonder, is hoe ik mijn ervaring omschrijf. Een ander woord heb ik er niet voor.

Met een gevoel van schuld verlaat ik de ruimte. Ik stap de gewone wereld weer in. De Jansdam is niet veranderd, maar hoe ik mij hierover voel wel. Ik kijk de jongen die mij eerder de installatie inliet aan, glimlach en loop weg. Precies zoals veel anderen voor mij deden.

SPRING heeft een aantal bloggers uitgenodigd om over hun ervaringen te schrijven tijdens het festival.